Internationale teams aansturen

Waarnemer Teeuw kijkt terug op missie in Bosnië

In 1994 was kolonel Peter Teeuw, toen ritmeester; VN-waarnemer tijdens de missie UNPROFOR in Bosnië.
Rangen en standen speelden geen rol, culturele gevoeligheden des te meer.
Tekst: Johan Kroes / Foto’s: Jeroen Dietz

Achtergrond: Onze regimentsgenoot, kolonel Peter Teeuw werd geïnterviewd door het VeteranenInstituut. In het blad Checkpoint van maart 2024 is dat interview geplaatst.
Peter gaat in 1983 als dienstplichtige naar de kaderschool Cavalerie om daarna als wachtmeester bij het 11 Brigade Verkenninspeloton in Schaarsbergen te dienen. Daar besluit hij beroeps te worden en naar de OCOSD in Breda en het OCC-SBOC in Amersfoort te gaan om officier bij de cavalerie te worden. Via plaatsingen o.a. in Nunspeet (104 Verkenningsbataljon) en OCC (instructeur bij het Schooleskadron Verkenning en de School Reserve Officieren Cavalerie) en 11 Tankbataljon driemaal in Noorwegen terecht; eerst als uitwisselingsofficier (2004-2007) omdat in die periode de samenwerking tussen de Noorse en Nederlandse landmacht startte, daarna als overste, Defensie attaché en later als kolonel bij het NATO Joint Warfare Centre’s als Head of the Opposing Forces (OPFOR) Branch terecht.
Intussen werd hij ook nog geplaatst in Florida (2017).
Sinds 10 november 2022 is hij commandant Talencentrum Defensie (TCD).

Wat is u het meest bijgebleven van de missie?
“We zaten in het noordoosten van Sarajevo en moesten contact houden met de Bosniërs. We bezochten hen regelmatig om informatie uit te wisselen. Daarnaast hadden we twee observatieposten. Als we “BOEM” hoorde dan moesten we vaststellen waar de explosie was ingeslagen en of er doden of gewonden waren gevallen. We waren veel in ziekenhuizen en mortuaria te vinden. Regelmatig werden we beschoten. Ik heb vijf en halve maand in een soort cowboyfilm geleefd. Anderhalve week voor het einde van mijn missie ging het mis. We kregen een melding dat een ambulance was beschoten, dat de chauffeur gewond was geraakt en er nog in zou zitten. Met een Nigeriaanse collega reed ik erheen. Onderweg namen we onze “drills” door. Bij aankomst zou ik de autosleutels pakken, hij de radio. Toen we daar aankwamen zagen we de chauffeur tegen de banden van zijn ambulance liggen. Hij was in zijn maag geschoten. We wilden hem helpen. Op het moment dat we uitstapten, werden we beschoten van een afstand van 600 meter. De radio werd uit de handen van mijn collega-UNMO (United Nations Military Observer) geschoten en hij raakte gewond aan zijn hand. Opeens barstte de bubbel waar ik al die maanden in had gezeten. Toen realiseerde ik mij dat me wel degelijk iets kon overkomen. Toen de adrenaline uit mijn lichaam was, merkte ik dat ik bang was. We moesten nog terug naar de locatie om het incident te onderzoeken. Dat vond ik heel beangstigend.”

Op 12 maart 2024 stond er ook een artikel in de krant over het TCD.

Lees verder

Voorjaarsactiviteit 2024

Beste leden van de Vereniging Huzaren van Boreel,

Volgens traditie organiseert de Vereniging Huzaren van Boreel ieder jaar een schietevenement waarbij gestreden wordt om de BOREEL-Wisseltrofee

Deze keer vindt dit event plaats op zaterdag 6 april a.s. bij SV de Treffers, Kofschip 11, 8223 EZ Lelystad.

We gaan onder begeleiding van instructeurs een interessant en uitdagend programma afwerken met zwartkruit voor- en achterlaadwapens en mini-kanon (max. 40 mm).

Het programma ziet er globaal als volgt uit :

Vanaf 09:30 uur : ontvangst met koffie/thee en iets lekkers;
10.00 uur : welkom/mededelingen en uitlegschieten/veiligheidsmaatregelen, indeling in groepjes.
Ca. 10.15 uur: aanvang zwartkruit geweer en mini-kanon competitie via kwalificatieronden; 
Ca. 12.00 uur: lunchbreak met broodjes/snacks etc.

Ca. 12.30 uur: hervatting zwartkruit/ mini kanon competitie met overgebleven deelnemers;
Ca. 14.30 uur : Einde schietserie, bekendmaking ranking en uitreiking VHvB-Wisseltrofee aan de winnaar (mbt mini-kanon is dit de stuksbemanning van 5 personen);
Vanaf ca. 14.45 uur: lopend warm buffet (verrassing) en aansluitend tijd voor nazit, bijpraten tot max. 16.00 uur;

Belangrijk: alcoholconsumptie is pas toegestaan indien de schutter alle schietseries heeft afgerond !

Lees verder

Loop jij dit jaar mee in Nijmegen?

Van 16 tot 19 juli 2024 vindt de 106e Internationale Nijmeegse Vierdaagse plaats in Nederlands oudste stad. De mars kent een rijke geschiedenis waar ook onze regimentsgenoten aan deelnemen.

De inschrijving voor 2024 is gesloten; het maximale aantal deelnemers is bereikt. De training kan beginnen!

Op 1 september 1909 ging de eerste Vierdaagse van start. Doel: conditieopbouw bij militairen.
Vanuit tien kazernes vertrokken in totaal 296 militairen en tien burgers over maar liefst vijftien parcoursen naar Breda. Dat gaf een hoop gedoe, dus een jaar later was er nog maar één startplaats: Arnhem. 

Er werd bij de eerste 4-daagse in vier dagen 140 kilometer afgelegd waarbij men pas op de laatste dag weer terugkeerde naar de startplaats.

foto: Jurgen Flipsen-2023

In 1914 en 1915 zijn er geen ‘vierdaagsche marschen’. Het leger van het neutrale Nederland is wel paraat. Soldaten vervelen zich. Reden voor de minister van defensie om in te stemmen met een 4Daagse.

Hij stelde wel een voorwaarde: per regiment niet meer dan twintig militairen.
Je weet tenslotte nooit of een land binnentrekt.
De 171 militairen worden gelegerd in barakken of tenten en slapen op stro. Op de foto deelnemers van het 2e regiment Huzaren.

In 1925 wordt Nijmegen dé vaste startplaats van de 4Daagse. Arnhem, Utrecht, Amersfoort, Den Bosch, Breda, allemaal zijn ze startplaats geweest. Maar nergens was de gastvrijheid zo groot als in de Nijmeegse Prins Hendrikkazerne. In 1913 al. Toen serveerde de kazerne alle wandelaars geen bruine bonen met spek, maar soep, aardappelen, vlees, groenten en pudding. En er waren slaapzalen en zelfs een badlokaal! Oja, niet onbelangrijk: de parcoursen rond Nijmegen bleken de beste.

De Olympische Spelen dit jaar zijn een mooie aanleiding om voor het eerst buitenlanders toe te laten: Duitsland met 48 militairen, het Verenigd Koninkrijk met veertig burgers, één Fransman en twintig Noorse militairen. 

In 1935 loopt een detachement van het 4 Half Regiment Huzaren uit Deventer onder leiding van tweede luitenant R.O. van Manen (in de schaduw van de lantaarnpaal) mee.

Er lopen dan 3033 lopers mee waarvan er uiteindelijk 113 de eindstreep niet halen en 1246 militairen de begeerde beloning in ontvangst nemen.

detachement 4 Half Regiment Huzaren

Nieuw in het reglement dit jaar is, dat er een diploma in het vooruitzicht wordt gesteld voor groepen met verzorgde kleding. Letterlijk staat erin vermeld: ,,Groepen ter sterkte van 10 personen of meer kunnen zich onderwerpen aan een beoordeling betreffende de kleeding. Voor vereenigingen die naar het oordeel van de leider der marschen in goede kleeding marscheeren wordt een diploma ter beschikking gesteld. Bij de beoordeling zal op het volgende worden gelet:

  1. Doelmatigheid van de kleeding
  2. Gelijkheid der kleeding
  3. Netheid der kleeding
  4. Goed passende kleeding

Een detachement Nederlandse huzaren neemt een verfrissing onderweg tijdens de 27e Vierdaagse.

De verzorging van de deelnemers is vele jaren door lokale middenstand gedaan terwijl de militairen vanuit de Nijmeegse kazernes bevoorraad werden. Met het verdwijnen van de kazernes in en om Nijmegen is het wel een grotere uitdaging geworden om de deelnemende militairen van wat nu kamp Heumensoord is. Dit kamp, een dorp op zich, dat sinds 1962 in gebruik is wordt in mei opgebouwd en in augustus zie je daar behoudens wat wielsporen niets meer van terug in het bos.

Menno Lodders ✞

In 1989 doen voor het eerst doen Russische militairen mee aan de 4Daagse: 27 kadetten en één officier.
Ze sliepen op kamp Heumensoord, waar ook de Amerikanen verbleven. Hun Landmacht liaison… een bekende Boreel officier; namelijk luitenant Menno Lodders. Als dienstplichtige had hij bij de MID gediend, en de opleiding tot krijgsgevangenen ondervrager bij de SMID gevolgd. Daar had hij vloeiend Russisch leren spreken, en om die reden was hij gevraagd de Russen te begeleiden. Menno kwam in 1992 in St Petersburg op 28 jarige leeftijd om in een helikopterongeval.

De foto rechts, van fotograaf Jan van Teeffelen, ging de hele wereld over: een Amerikaanse soldate op schoot bij een Russische soldaat. Een typerend beeld voor het einde van de Koude Oorlog. De Russen waren eerst nogal schuchter, bang om uitgejoeld te worden. Onnodig, want ze werden overal toegejuicht: wandelen verbroedert.

In 1995 doen voor het eerst rolstoelers mee. De organisatie toen was er niet blij mee, maar staatssecretaris Erica Terpstra wilde een experiment.

Toen in 1997 de organisatie de reglementen niet wilde aanpassen, was de gemeente Nijmegen ‘not amused’. Sindsdien doen rolstoelers officieel mee. Het duurde wel nog tot 2009 voordat ze ook een 4-Daagse kruisje kregen.

In 2018 doet de eerste Boreel-rolstoel deelnemer mee, Ronald van Dort, en hij laat gelijk even zien hoe hij daarover denkt: hij finisht elke dag als eerste! En de jaren daarna… gewoon ook! Sporten zit hem duidelijk in het bloed, en onlangs volbracht hij de laatste van zijn “Big Six” marathons.

In 2023 wordt er voor het eerst een zogenaamde ‘safetycar‘ ingezet door de organisatie. Er was nogal wat commentaar, eerst rijdt deze te langzaam en soms ineens weer te snel dus hij kan zijn eigen tempo niet houden.

Ondanks de woede realiseren de lopers ook dat de safety car voor veiligheid zorgt, zegt Roland van Dort. “Ik vind het wel een veilige situatie zo. Laat die auto maar 10 kilometer per uur rijden, dan is het goed.”

Hij en andere rolstoelers hadden nog wel een verzoek aan de safety car: “Op de 3e dag met de zevenheuvelen hebben we gevraagd of de auto wel wil blijven doorrijden als wij omhoog moeten. Dan gaan wij niet zo hard, maar als we de heuvel af gaan wel. Dus dan hopen we dat de auto al een stukkie vooruit is.”

Lees verder

Adjudant (bd) Albert Terwijn overleden

Met leedwezen geeft het Regiment Huzaren van Boreel kennis van het overlijden van hun regimentsgenoot en Nederlands-Indië veteraan adjudant (bd) Albert Terwijn op 95 jarige leeftijd.

Eind september 1949 vertrekt hij als dienstplichtige naar Nederlands-Indië.
Daar verblijft hij als huzaar – ondersteuner bij het 2e Verkenningspeloton van 43 ZVE – op Midden-Java en West-Java tot eind maart 1951. Deze veteranen maken ook deel uit van het 6e peloton 43 BVE”.

Albert was zeer actief in de reünie-commissie en heeft zich ingezet voor het lot van de nabestaanden van gevallenen uit zijn eskadron.

Hij beschrijft gedetailleerd het dagelijks leven als dienstplichtige in het interview.
Terug in Nederland heeft hij last van spanningen en kan moeilijk zijn draai vinden, pas als beroepsmilitair lukt dat. Terwijn heeft goede herinneringen aan de tijd in Indië maar het verlies van zoveel Nederlandse ‘jongens’ daar valt hem zwaar. Dat besef grijpt hem weer aan bij een recente terugkeer naar het ereveld in Bandung. Op Java krijgt hij een inzinking. De erkenning van het Nederlands publiek tijdens meelopen in het defilé in Wageningen in 2006 heeft hem in positieve zin geraakt. 

Albert maakt deel uit van de ervaringsgemeenschap van ooggetuigen van een periode dienstplicht bij het 43e Zelfstandig Verkennings Eskadron, Huzaren van Boreel. Het eskadron werd Juni 1949 opericht in de Willem III kazerne in Amersfoort en vertrok met ms Volendam op 28 september 1949 naar Nederlands-Indië. De laatste eskadron leden keerden terug naar Nederland op 14 april 1951. Eskadron leden organiseerden veteranen reunies vanaf rond 1960. Het eskadron is als zesde peloton verbonden aan het 43 bve Huzaren van Boreel.

In de jaren ’60 werd hij beroepsmilitair. Albert was een bekend schietinstructeur op zowel klein kaliber wapens als op de Centurion en Leopard 1 tanks waar hij in Amersfoort en op Vlieland het tankschieten onderwees.

Hij werd geïnterviewd in het kader van het project “Thematische collectie: Erfgoed van de Oorlog, Getuigen Verhalen, Project ‘Huzaren van Boreel’.”

Zijn uitvaart vindt plaats op 7 maart in Leusden. Een delegatie van 43 BVE zal hierbij aanwezig zijn.

res 1e luitenant bd Gerard van der Lee overleden

Met leedwezen geeft het Regiment Huzaren van Boreel kennis van het overlijden van hun regimentsgenoot en Nederlands-Indië veteraan, reserve Eerste Luitenant (bd) Gerard van der Lee op 97 jarige leeftijd, op dinsdag 5 maart 2024 jongstleden.

Gerard diende in 1948 in Nederlands-Indië bij de Koninklijke Landmacht als pelotonscommandant bij het 1e peloton, 3e eskadron van het 2e afdeling, Regiment Huzaren van Boreel. Hij werd door het Veteranen Instituut in 2017 geïnterviewd over “de kunst van het verwerken“. Het VI herdenkt hem.

Met Gerard van der Lee is een markante veteraan heengegaan en iemand die in het publieke debat over het militair optreden in voormalig Nederlands-Indië op correcte en genuanceerde wijze voor de eer en belangen van zijn sobats opkwam.

Foto: Marlies Wessels (AD)

Vorig jaar juni nam hij samen met waarnemend RC luitenant-kolonel Ben Doomernik plaats op de publieke tribune bij het debat over de inzet in Nederlands-Indië waarmee hij toonde zijn betrokkenheid nimmer losliet.
Voorafgaand aan het verschijnen van het onderzoek Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950 sprak het Veteranen Instituut met Van der Lee. Lees dat artikel via deze link.

Gerard als jonge kornet

In 1955 werd hij eervol ontslagen als reserve eerste luitenant van ons regiment.

In februari nam Gerard, die altijd voor zijn collega- Indië-veteranen opkwam, samen met de regimentscommandant, kolonel Hans van Dalen, nog afscheid van zijn laatste ‘Sobat’ Huzaar Bertus Majoor die kort voordien overleden was.

Op dinsdag 12 maart a.s. wordt van Gerard afscheid genomen.

embleem 3-2 RHHvB

Elke dag was er wel een moment waarop Regimentsgenoot Gerard van der Lee terug denkt aan de ontploffing van de bom onder de pantserwagen, die zijn sobat Jan Vendrig het leven kostte in voormalig Nederlands Indie, mei 1949. 

We kennen Gerard als tekenaar van cartoons (oa. in De Verkenner), als schrijver van het boek “Onze Jan in Indie”, ontwerper van het Verbindend Monument in Roermond, maar ook als veelzijdig schilder. 

Gerard heeft zijn gevoel bij deze heftige gebeurtenis aan het schilderdoek toevertrouwd. Het indrukwekkende resultaat heeft hij in 2020 aangeboden aan het Cavaleriemuseum te Amersfoort. 

Ondanks zijn hoge leeftijd bleef hij een trouw deelnemer aan het Grand Diner du Corps waar hij nog immer scherp van geest zijn kameraden wist te vermaken met zijn kennis van de regimentsgeschiedenis.

foto’s: RegimentsOog

In 2022 werd Gerard van der Lee geïnterviewd in aanloop naar de Jaarlijkse Herdenking bij Nationaal Indië-monument 1945-1962 in Roermond. Klik hier om het interview te bekijken.

foto vanuit GMC-15CWT pantserwagen in het cavaleriemuseum (foto’s: Rutger Murk)
schilderij uitleg sneuvelen van Jan Vendrig
error: Hey Verkenners en Boreelfans, deze inhoud is tegen onbevoegd opslaan beveiligd!