Het ontstaan van de Nederlandse verkenningsbataljons ligt in de periode van de Koude Oorlog, specifiek eind jaren ’50 en begin jaren ’60. Deze eenheden werden opgericht om, met het oog op een mogelijke dreiging uit het Oosten, de legermacht te voorzien van snelle, gepantserde verkenningseenheden.
De belangrijkste mijlpalen in de oprichting zijn:
- 102 Verkenningsbataljon (102 Verkbat): Opgericht op 5 oktober 1957 in ‘t Harde. Dit was de eerste van de parate verkenningsbataljons in de naoorlogse geschiedenis.
- 103 Verkenningsbataljon (103 Verkbat): Opgericht op 15 juni 1961 in ‘t Harde, op het hoogtepunt van de Koude Oorlog.
- 104 Verkenningsbataljon (104 Verkbat): na 103 Verkbat opgericht in 1982 om de verkenningseenheden van de Koninklijke Landmacht (KL) uit te breiden en ontstaan uit de op te heffen Zelfstandige Verkenningseskadrons.
- 105 Verkenningsbataljon (105 Verkbat): Dit bataljon was mobilisabel.