Herdenken. Verbinden. Samen lopen.
Hotel Hartenstein: meer dan een startpunt | Door Twan Boereboom
Voor veel deelnemers begint de Airborne Wandeltocht niet bij het startsein, maar bij Hotel Hartenstein in Oosterbeek. Hier verzamelen zich ieder jaar duizenden wandelaars, begint het defilé en ontmoeten oude bekenden elkaar. Hartenstein is daarmee veel meer dan de locatie van het Airborne Museum Hartenstein. Het is de plek waar geschiedenis, ontmoeting en herdenken samenkomen. Dat was voor mij de aanleiding om het museum onlangs opnieuw te bezoeken.
Ik was hier al eerder geweest, maar deze keer keek ik anders om me heen. Ik wist dat ik over een paar weken weer met Huzaren van Boreel zou meelopen.
Binnen leidt de route vanzelf naar de Airborne Experience. Na een korte briefing stap je een glider in. De cabine begint te trillen, het geluid van de motoren zwelt aan en even later gaan de deuren open. Je stapt een nagebouwd landschap binnen waar de eerste uren van de Slag om Arnhem om je heen tot leven komen. Het is geen spectaculaire attractie. Juist de sobere opzet maakt de ervaring geloofwaardig.
Wie ooit een uniform heeft gedragen, herkent misschien iets van dat moment waarop de voorbereiding voorbij is en het erop aankomt. Natuurlijk is dat niet te vergelijken met wat de Britse parachutisten in september 1944 meemaakten, maar het helpt wel om je iets beter voor te stellen met hoeveel moed zij uit hun gliders stapten.
Even verderop trok een eenvoudige houten deur mijn aandacht. Op de deur stond de tekst van de toespraak van majoor Richard ‘Dickie’ Lonsdale, die hij tijdens de opnames van Theirs Is the Glory als geheugensteun gebruikte. Nadat ik die film, waarover ik in mijn vorige artikel schreef, kort daarvoor had gezien, was het bijzonder die verbinding nu zelf te kunnen leggen.
Tijdens mijn bezoek liep ook een groep leerlingen van een internationale school door de Airborne Experience. Sommigen renden enthousiast naar buiten zodra de deuren opengingen, anderen bleven juist aandachtig om zich heen kijken. Eén van hen riep lachend: “Oh my God, I feel the vibrations!” Ik moest glimlachen. Geschiedenis kwam hier even verrassend dichtbij.
Verderop bleef ik staan bij twee vragen: Waar zou jij voor opkomen? en Wat betekent samenwerken? Opvallend veel bezoekers namen de tijd om hun antwoord op te schrijven. De geschiedenis van 1944 stelde daar ook vandaag nog vragen aan het heden.
Toen ik het museum weer uitliep, keek ik uit over het terrein achter Hartenstein. Over een paar weken staat het hier weer vol wandelaars. Onwillekeurig moest ik terugdenken aan mijn eerste Airborne Wandeltocht. Vooraf hield ik me bezig met heel praktische vragen. Kon ik mijn zwarte baret met zwaluwstaart nog vinden? Hoe hoog zou het tempo liggen? Zou ik het nog kunnen bijhouden?
Achteraf bleken dat helemaal niet de vragen die deze dag bijzonder maakten.
Vrijwel direct nadat ik op de verzamelplaats aankwam, verdween die spanning. Er werd koffie gedronken, bijgepraat en gelachen. Ik kwam oud-collega’s tegen met wie ik jaren eerder had gediend en mooie herinneringen had opgebouwd. Hoewel de Airborne Wandeltocht duizenden deelnemers trekt, voelde het ineens verrassend klein.
Juist dat maakt deze dag zo bijzonder. Het museum brengt de geschiedenis dichtbij. De wandeling voert je vervolgens door hetzelfde landschap waar die geschiedenis zich afspeelde. Herdenken blijft daardoor niet beperkt tot een museumbezoek of een ceremonie. Je loopt letterlijk door de omgeving waar ruim tachtig jaar geleden werd gevochten.
Over een paar weken hoop ik hier opnieuw te staan. Niet alleen om de Airborne Wandeltocht te lopen, maar ook om oude bekenden weer te ontmoeten. Misschien is dat wel de kracht van deze dag: geschiedenis beleef je samen.Wie Hotel Hartenstein of de Airborne Experience zelf wil bezoeken, vindt meer informatie op de website van het Airborne Museum Hartenstein: https://www.airbornemuseum.nl