Commandant van Talencentrum Defensie:

Ik zou het hier liever een andere naam geven, want we doen veel meer dan taal alleen.” Toch heet de plek waar commandant Peter Teeuw werkt het Talencentrum. Hier op de Trip van Zoudtlandtkazerne in Breda verzorgt Defensie al tien jaar taalonderwijs aan militairen. ,,Door dreiging in Europa is er nu weer een toenemende behoefte aan de diensten die ik lever.”

Die diensten zijn bij het Talencentrum ondergebracht in vier afdelingen. Teeuw houdt zich met tachtig man bezig met tolken, vertalen, een kenniscentrum en taalonderwijs.

Negen vertalers zijn dagelijks bezig met vertalingen in het Nederlands, Engels, Frans en Duits. ,,Andere talen besteed ik uit. Door de toenemende dreiging in Europa is er meer behoefte aan vertalen. Dat gaat van een tweet van de minister naar behoorlijk grote boeken of technische documentatie van materieel dat wij overdragen aan Oekraïne of wat we in ontvangst nemen van Amerika of Frankrijk.” Tegelijkertijd is ‘een klein clubje’ bezig met innovatie en een terminologiedatabase.

De vierde afdeling vraagt nu veel aandacht, het opleiden van tolken gaat Teeuw op dit moment niet snel genoeg. ,,Ik hou er rekening mee dat we over vijf jaar gereed moeten zijn om op te treden tegen mogelijke Russische agressie. Het is mijn opdracht om dan voldoende tolken te hebben.”

Bij de tweede manier is Teeuw op zoek naar mensen die de taal al spreken, omdat ‘mama of papa bijvoorbeeld uit Kiev komt’. ,,Die moet ik alleen leren militair te zijn. Hij of zij krijgt een algemene militaire opleiding. En dan leer ik je hoe je als tolk moet werken, want dat je de taal spreekt wil niet zeggen dat je kan tolken. We leren ze daarnaast op te treden als cultureel adviseur. In totaal duurt dat een week of vijftien. Zo denk ik op termijn voldoende tolken te hebben.”

Die manier is ook bij inzet in andere landen snel en effectief. ,,Met een reactietijd van drie tot vier maanden kan ik mensen bijvoorbeeld ook in het Grieks, Portugees of Swahili opleiden, als ze aan de andere kant van de poort lopen én ook willen.”

Karaokebar

De commandant, die zelf negentien jaar in het buitenland werkte, benadrukt het belang van culturele kennis. ,,Daarom was communicatie misschien een beter woord voor het Talencentrum. Het gaat om zenden en ontvangen. Voor Hongaren is dit ja”, zegt Teeuw terwijl hij zijn hoofd schudt. ,,Als je dat niet weet en je bent met een Hongaar aan het praten denkt hij: die snapt er helemaal niks van. Ik zal niet zeggen dat je in Japan met elke Japanner naar een karaokebar moet gaan. Maar je moet wel weten dat die mensen niet snel tegengas geven, ook al zijn ze het niet met je eens.”

,,In Irak doe je niets met je linkerhand en je doet je schoenen uit als je binnen komt. Dat interculturele is heel belangrijk als je het hebt over communiceren. Anders spreek je de taal wel, maar komt je boodschap niet aan. Je creëert weerstand. Begrip van culturen maakt onlosmakelijk deel uit van de taal leren, daarom is het op het Talencentrum veel meer dan taal alleen.”